Moja Istra
Cvergla blog
Arhiva
Moja e-mail adresa:
Blog
petak, prosinac 26, 2008

Prvi dokazi o postojanju pomorskog prometa u Istri datiraju iz razdoblja od nekoliko tisuća godina p.n.e. I Histri su bili vješti pomorci,a povod histarskim ratovima (link) bili su upravo njihovi gusarski napadi na rimske brodove. O antičkih pomorcima nije potrebno posebno govoriti. Iza njih ostale su mnogobrojne antičke luke i svjetionici. Brodovi s manje sreće završavali su na morskom dnu. Dok su im trupovi istrunuli, pod morem je ostao njihov teret (na slici amfore izložene u amfiteatru). Osim toga, veliki dio antičkih građevina građenih uz samo more danas je pod morskom površinom.
Sve su to razlozi razvoja suradnje arheologa i ronioca i formiranja posebnih grupa ronioca – arheologa koji se bave ispitivanjem bogatstva podmorja.
Prva saznanja o bogatstvu istarskog podmorja datiraju iz 16.st. kada Pietro Coppo spominje potopljene ostatke pristaništa kod Izole, Cissu i ostatke zgrada u moru kod Vrsara. Njegovo je djelo nastavio novigradski biskup Tommasini u 17.st. U 19.st. ostatke porečke antičke luke pod morem opisuje francuski novinar Charles Yriarte, a slijede istraživanja Pietra Kandlera, povjesničara i arheologa iz Trsta. Sva saznanja o podmorskim nalazištima istarske obale sakupio je Attilio Degrassi i objavio 1954.
Prva prava podmorska istraživanja započinju s arheologom Štefanom Mlakarom iz Arheološkog muzeja u Puli. Tako je 1963. ispitan brodolom manjeg rimskog broda koji je prenosio u 1.st.n.e. 200 amfora s vinom i doživio brodolom kraj Rta Savudrija. Istražuju se savudrijska luka, podmorje oko Pule, Rovinja, Limski kanal i dio obale prema Vrsaru, na istočjoj Istre gdje je u luci Vinjola nađena amfora iz 2.st., jedina takva otkrivena na našoj obali.
U suradnji s raznim muzejima i sveučilištima, kako iz Hrvatske tako iz Slovenije, Francuske, Njemačke i Italije provedeno je niz istraživanja.
Do sada je otkriveno niz brodoloma: u Raškom zaljevu, kraj Koromačnog, između Krnice i Budave, kraj Ližnjana, niz brodoloma na potezu od Rta Kamenjak do Pule i Fažane, nekoliko brodoloma kraj Barbarige i u Limskom kanalu.
Istražuju se potopljeni dio vile u Lorunu (link), maritimne vile u uvali Verige na Brijunima (link), antičke vile na Vižuli (link) koja je isto imala veće pristanište. Prije desetak godina otkrivena je i najveća antička luka na našoj obali, kod Stare Savudrije, a imala je lukobrane i svjetionik. Rimske luke i pristaništa otkriveni su kod Plomina, Labina, u zaljevu Raše, kod Krnice, u Budavi, kraj Ližnjana, Medulina, u Puli, Fažani, nekoliko pristaništa na Brijunima, kraj Barbarige, Vrsara, Poreča i u samom Poreču, kraj Novigrada, u Lovrečici, Katoru, Sipru... Kod Tara je otkriven potopljeni antički ribnjak. Kod Umaga je otkriven brodolom negdje iz 2.st.p.n.e. To je zasad jedina lokacija zaštićena željeznim kavezom jer je nezaštićenost niz nalazišta na žalost doprinjela popunjavanju zbirki privatnih kolekcionara. U uvali Kolone kod Bala također se rade istraživanja antičke luke i objekata.
Izvor: «Poluotok uronjen u more, podmorska arheologija južne Istre u antici», Arheološki muzej Istre, katalog 75
swirl @ 10:38 |Komentiraj | Komentari: 7 | Prikaži komentare